Dik drie maanden onderweg

Inmiddels is het bijna vier maanden geleden dat ik eindelijk de sleutel kreeg voor het begin van mijn nieuwe uitdaging. Een duurzaam vakantieverblijf realiseren in de Alpujarras.

In het najaar van 2018 kwam ik eindelijk de finca tegen waar ik al mijn dromen kan verwezenlijken. Aan de voet van het hoogste gebergte van het Spaanse vasteland ligt het dorp Lanjaron dat wereldwijd bekend is om zijn zuivere bronwater. Hier vandaan stijg je in een kwartier via haarspeldbochten en zandwegen 600 meter om op 1150 meter hoogte terrecht te komen binnen de grenzen van natuurpark Sierra Nevada. Verscholen achter een heuvel duikt een groene weelde op, waar in de schaduw van een reusachtige kastanje een kleine blauwe cortijo staat. Ik ben verkocht!

De cortijo bestaat uit een oud deel dat waarschijnlijk meer dan tweehonderd jaar geleden opgebouwd is uit rivierkeien die hier overal in het landschap verspreid liggen en twee jongere uitbouwtjes met over de hele lengte een leistenen terras en ernaast een klein zwembad. Voor het water is de finca afhankelijk van de natuur. Via een eeuwenoud systeem van irrigatiekanalen (acequias) wordt het water hoog uit de bergen naar beneden geleid waardoor het zuivere water ook lager beschikbaar is. Hierdoor is een aansluiting op het waternet overbodig. Dit gebied is ook niet aangesloten op het elektriciteitsnet. Maar met de overvloed aan zon en wind kan elektriciteit heel makkelijk opgewekt worden. Een perfecte basis voor een duurzame guesthouse dus.
Voor de cortijo ligt een grote tuin vol met oleanders, rozen en fruit- en notenbomen die aan één kant wordt begrensd door het toegangspad en aan de andere kant een waterstroompje. Aan de overkant van dit stroompje bevindt zich de rest van het bijna vier hectaren grote landgoed. Hier is nog heel duidelijk de oude terrassenbouw te zien in het landschap. In het verleden vooral gebruikt voor de graanteelt zoals te zien is aan de aanwezigheid van een era (dorsplaats). Nu staan hier vooral grassen, wilde lavendel en steeneiken. Kleine groepjes olijf- en amandelbomen zorgen voor wat variatie in de aanplant.
De natuurlijke grens van het terrein is een diepe kloof met aan de overkant het witte dorpje Cañar waar de finca officieel onder valt. De kloof oversteken met de auto kan niet. Er zijn alleen geitenpaadjes, die nog steeds door de lokale herders gebruikt worden, en de Gr-7 wandelroute die een groot deel van de Alpujarra doorkruist. Via deze route loop je in een uur tijd tussen pijnbomen en wilde bloemen naar Cañar.

Behalve de bewoonbare cortijo zijn op het terrein twee ruïnes aanwezig. Een ervan staat in het veld bij de era, de ander vlak bij het huis. Deze is echter zo vreselijk overgroeid door bramen dat maar één muur zichtbaar is. Het zal nog een flinke klus worden om die bruikbaar te maken. Aangezien in de cortijo geen plek is voor mijzelf om te wonen als ik hier drie gastenkamers wil realiseren zal ik één van de ruïnes tot mijn eigen paleisje om moeten toveren. Dat het veel werk gaat worden en niet alles in een keer te realiseren is besef ik heel goed. Een lange adem, meerjarenplan en een paar extra handen zullen nodig zijn. Maar deze plek voelt zo vreselijk goed dat ik ervan overtuigd ben dat ik het moet doen.
Zittend op een steen in het veld in de decemberzon met uitzicht op de Middellandse Zee neem ik het besluit: dit wordt mijn nieuwe plek.

En daar zit ik dan, ruim acht maanden later, in de schaduw van de eeuwenoude kastanje voor mijn eigen blauwe cortijo en laat alles wat de afgelopen periode gebeurd is door mijn hoofd gaan.

Nadat we het eens waren over de koopprijs moest de cortijo nog gelegaliseerd worden. Iets wat hier heel gebruikelijk is maar veel tijd kan kosten. In dit geval was het gelukkig relatief snel te regelen en konden we na bijna vijf maanden de koop afronden. Op 7 mei 2019 werd ik voor het eerst wakker op mijn eigen finca in Andalusië: een droom is werkelijkheid geworden.

Maar om deze droom te laten slagen moet dus nog veel gebeuren. De tijd die nodig was voor de legalisatie heb ik kunnen gebruiken om de verbouwingsplannen te maken en contact te leggen met mensen die deze kunnen uitvoeren. Nu de finca op mijn naam staat kunnen ook de benodigde vergunningen worden aangevraagd zodat de verbouwing in het najaar kan beginnen. In de tussentijd moet de tuin aangepakt worden die lange tijd niet onderhouden is geweest. Nu komen die extra paar handen heel goed van pas.

Dit extra paar handen was al snel gevonden. Marjolein, een vriendin die in Orgiva begeleide vakanties verzorgt zocht een nieuw onderkomen. In ruil voor haar hulp op de finca bied ik aan om een deel van het terrein te gebruiken om te wonen. Kort na mij komt ze op de finca wonen. Nu nog in haar camper, maar met de bedoeling een dome te bouwen waar ze met haar vijf honden ruim kan leven en door kan gaan met het begeleiden van gasten op hun vakantie in de Alpujarra. Het blijkt een samenwerking die voor ons beiden heel goed uitpakt. Én voor de honden. Falkor is heel blij dat haar grote kleine vriend Thom ook hier woont: nu kunnen ze de hele dag samen spelen.

Al snel blijkt echter dat het hek dat om de tuin heen staat vol met gaten zit waardoor af en toe een hondje op avontuur gaat wat ons en de kippen van de buren de nodige onrust bezorgd. Snel de gaten dichten dus en de ontsnappingskoningen toch maar weer aan de lijn. Gelukkig is het inmiddels lekker warm geworden dus vinden ze het niet zo erg dat hun bewegingsvrijheid beperkt wordt.
De geiten van herder Antonio en de koeien van boer Paco zijn andere onruststokers. Hoe idyllisch het de eerste paar keer dat de dieren langskomen ook is, de honden hebben wat tijd nodig om aan deze nieuwe geluiden te wennen. Vooral de loslopende koeien, die soms vijf keer per week gedurende een paar uur langs het terrein heen en weer lopen, worden op gegeven moment vervelend. Paco vindt echter dat zijn koeien het volste recht hebben om hier te zijn aangezien ze rond mijn finca ook in de zomer nog voldoende water kunnen vinden. De beste oplossing lijkt om ervoor te zorgen dat de koeien in elk geval niet meer over het pad langs de tuin kunnen lopen. Samen met buurman Antonio maken we hier een plan voor.
Hij is samen met zijn zoons een van de oude irrigatiekanalen op zijn terrein aan het herstellen nadat ik hem verteld heb dat ik deze graag weer als vroeger zou willen gebruiken. De koeien zouden deze met hun grote hoeven echter kapot trappen dus dat moeten we gaan voorkomen.

Het water dat we gebruiken stroomt uit een van de vele bronnen direct in een wateropslag (alberca) waarna het via een slang naar mijn terrein loopt. Elk terrein heeft volgens heel oude verdeling recht op een deel van het water van een bron. Zo heeft mijn terrein recht op water van drie verschillende bronnen. Bij twee daarvan is dat slechts één van de tien dagen en bij de derde is dat vier van de zeven dagen. Deze derde bron stroomt helaas in de zomer niet, maar heeft wel een grote alberca en vroeger werd het overtollige water van één van de andere bronnen hier naartoe geleid. Wanneer dit systeem wordt hersteld zal ik nooit een tekort aan water hebben. Hetzelfde geldt voor een aantal buren doordat het water wat ik niet gebruik weer hun wateropslag aanvult. Een fantastisch systeem dat echter alleen functioneert als iedereen samenwerkt. Dat betekent ook dat met zijn allen voor het onderhoud van de watertoevoer moet worden gezorgd. Iets waar je normaal de gemeente voor betaalt.

Het gebruiken van de natuurlijke bronnen heeft wel als nadeel dat het geen gesloten systeem is. Er kan dus vanalles in het water terecht komen. Het is dus wel belangrijk om een filter te gebruiken. Het filter dat nu in het systeem zit houdt alleen grove delen tegen. Behalve aarde en algen kom ik tijdens het schoonmaken hiervan ook weleens een verdwaald slangetje of een kikker tegen… Uiteindelijk zal de filter vervangen worden door een drieledig filter met uv-lamp zodat al het water drinkwaterkwaliteit zal hebben en we niet perse naar de bron hoeven te lopen om water te halen, hoewel dit natuurlijk wel het lekkerste is: zuiver en altijd heerlijk koud.

Aangezien het in Andalusië in de zomer heel erg droog is (sinds eind mei heeft het maar één nacht geregend) moeten ook de planten en bomen meedelen in het bronwater. Veel mensen hebben op hun finca dan ook een grote wateropslag waar in het voorjaar het overtollige water wordt opgeslagen. Op mijn terrein is deze er echter niet, maar ik heb dan ook geluk dat mijn bron nooit droog komt te staan zoals bij velen anderen wel het geval is. Maar het betekent dus wel nadenken over het watergebruik. Een mooi grasveldje aanleggen zit er niet in. Maar voor de bestaande fruit- en notenbomen en de moestuin die gaat komen is, als het goed verdeeld wordt, zeker voldoende water beschikbaar.

Voorlopig is het echter nog vooral het verwijderen van planten in plaats van de aanplant ervan. Het hele terrein is overgroeid met brem en bramen. Vooral de ruïnes zijn hier de dupe van. Gelukkig blijkt Marjolein een held met de snoeischaar. Zij heeft er inmiddels voor gezorgd dat de ruïnes braamvrij zijn en we kunnen beginnen met puinruimen. Een deel van de ruïne is blijkbaar gebruikt als opslag voor bouwmateriaal en ligt vol met steigerbuizen, verfemmers, uitgehardde cementzakken en zooi, heel veel zooi. En dat alles onder een dikke laag aarde, het ingestorte dak en meerdere jaargangen aan walnoten en kastanjes. En natuurlijk bramen, geen fundering, dus ook ín de ruïne staat het vol met deze prikkers.
Het gaat allemaal niet reuze snel, maar de temperatuur is al tijden niet onder de 30 graden geweest dus we zijn blij als we in de ochtend een paar uur in de tuin kunnen werken. Daarna uitgebreid lunchen en verplicht siësta houden.

En dan zijn er altijd nog afspraken met de architect, gemeente en techneuten om straks goed voorbereid met de verbouwing aan de slag te kunnen. En natuurlijk wennen aan een leven off-grid. Dit betekent dat je vaak voor verrassingen komt te staan die een snelle, creatieve oplossing eisen. Zo blijken de gaskoelkast bij temperaturen boven 35 graden niet te willen werken, de accu’s van de zonnepanelen overwerkt te zijn en de geiser af en toe dienst te weigeren. En dat net op de dagen dat er gasten over de vloer zijn natuurlijk…

Maar daar staat dan ook heel veel moois tegenover. Zo is er af en toe visite van een genetkat, loopt er elke avond een vos over het terrein, zien we regelmatig adelaars overvliegen, kun je hier ontelbare sterren zien en als er geen maan is zelfs de melkweg, is het (bijna) altijd mooi weer, de buren zijn geweldig en delen vaak hun verse eitjes of oogst met ons. Je begrijpt: ik zit hier heerlijk op m’n plek.

Wil je dit allemaal met eigen ogen zien? Komende tijd is er nog volop werk te verzetten dus kom gerust een paar dagen logeren om bomen om te zagen, een speeltuin aan te leggen of een eco-plee te bouwen.

Mi casa es tu casa😊